Fiołek pochodzi z gatunku roślin fiołkowatych. Liczy około 400 - 500 gatunków. Rośnie w umiarkowanej i subtropikalnej strefie półkuli północnej. Fiołek rzadko jest rośliną roczną. Kwitnie wiosną od kwietnia do czerwca. Najbardziej popularną odmianą fiołka jest fiołek polny. Jego łodyga jest słabo owłosiona, ulistniona, podnosząca się lub wzniesiona, najczęściej rozgałęziona, o wysokości 10 - 20 cm. Posiada ogonkowe, karbowane liście o długości 1 - 2 cm. Z kątów liści na szypułkach wyrastają kwiaty. Płatki górne mogą być biało – żółte lub fioletowe, zaś środkowe i dolne jaskrawo żółte. Kwiat ma średnicę do 1,5 cm, zaś korona jest krótsza od kielicha. Owocem fiołka jest jajowata torebka posiadająca żółtobrunatne nasiona o długości 1,5 – 2 mm. Wypadają one z dojrzałych torebek i są roznoszone przez mrówki. Jedna roślina daje kilka tysięcy nasion. Fiołek rośnie praktycznie wszędzie, więc uważany jest za chwast. Ten gatunek kwitnie od maja do jesieni. Fiołek polny ma zastosowanie lekarskie.